Nederland wint Het Groot Dictee
De 26ste editie van Het Groot Dictee der Nederlandse Taal is zaterdag gewonnen door Nederland. Het dictee verliep voor het eerst volgens een vernieuwde formule: een echte Nederland – Vlaanderen waarbij na het eigenlijke dictee nog een finaleronde volgde die besliste over winst en verlies.
In het eerste deel van het dictee deed Vlaanderen het iets beter dan Nederland. Bij de gewone deelnemers was er een ex-aequo tussen de Vlaming Bert De Kerpel en de Nederlander Mark Beumer, met 11 fouten. Bij de prominenten was Bart Cannaerts de sterkste met 16 fouten. En gemiddeld maakten de Vlamingen iets minder fouten dan de Nederlanders.
Maar in de finale met zes moeilijke woorden waren ‘tomaten-groentesoep’ en ‘gequeued’ er te veel aan voor Vlaanderen.
Het dictee werd dit jaar geschreven door Lieve Joris, de Vlaamse auteur die al tientallen jaren in Nederland woont. In haar dicteetekst, Lang leve het heen-en-weer, speelde zij dan ook volop met de verschillen in taal en cultuur tussen Vlaanderen en Nederland.
Het Groot Dictee der Nederlandse Taal zag er dit jaar anders uit dan vroeger. Voor het eerst stond Freek Braeckman aan de zijde van Philip Freriks om de tekst van het dictee voor te lezen. Maar dé grote vernieuwing was de scherpere focus op de ‘taalstrijd’ tussen Nederland en Vlaanderen. Beide ploegen bestonden uit 15 prominente deelnemers en 15 onbekende mensen die werden geselecteerd door respectievelijk De Volkskrant en De Morgen. Zij schreven eerst allemaal samen de dicteetekst van Lieve Joris. Daarna volgde een finale waarbij de beste Nederlandse en Vlaamse deelnemers het tegen elkaar opnamen in een taalkundige ‘penaltyreeks’ van zes moeilijke woorden. Die bepaalde wie deze spellingderby der Lage Landen won.
Het eerste deel van Het Groot Dictee was Lang leve het heen-en-weer, de dicteetekst van Lieve Joris over haar ervaringen met de taalverschillen in Vlaanderen en Nederland. Met passages als :
“Op mijn tweeëntwintigste verliet ik dit sacrosancte, breliaanse universum en verkaste naar Nederland, waar een kotelet een karbonade heette, caoutchouc rubber, een froufrou een pony en een brood niet grijs was maar bruin. In Mokum voelde ik me algauw senang. Ik leerde jij-bakken pareren, linkmiegels vermijden en ervoer mijn expatriatie nooit als een collocatie. Allengs maakte ik kennis met hachee, gruttenpap en krentjebrij, maar ook met saté en spekkoek, en at niet alleen halal maar ook koosjer.”
Daar keken heel wat deelnemers toch wel van op. Na de correctieronde leek de derby op een gelijkspel af te stevenen. Bij de onbekende deelnemers was er namelijk een ex-aequo tussen de Nederlander Mark Beumer, een duurzaamheidsadviseur uit Amsterdam, en de Vlaming Bert De Kerpel, een student uit Wevelgem die voor vertaler studeert aan de Ugent. Zij hadden allebei 11 fouten. Bij de prominenten deed Bart Cannaerts het met 16 fouten iets beter dan de Nederlandse scenarist en regisseur Frank Ketelaer met 18 fouten.
Na het dictee volgde het finalespel. Daarin namen Bart Cannaerts en Bert De Kerpel het op tegen de Nederlanders Mark Beumer en Frank Ketelaer. Om beurt moesten de bekende en onbekende duo’s een moeilijk woord spellen. Nederland nam al direct voorsprong met hun versie van ‘tomaten-groentesoep’. Het verschil bleef gelijk met ‘of-of-‘, ‘caffè latte’, ‘F-16-piloot’ en ‘déjà-vugevoel’. Maar het laatste woord – ‘gequeued’ – deed Vlaanderen helemaal de das om: Bart Cannaerts schreef in dat woord twee fouten en Frank Ketelaer maar één. Zo had Vlaanderen in het finalespel acht fouten en Nederland maar zes. En daarmee ging de overwinning in deze spannende 26ste editie van het Groot Dictee naar Nederland.
De Vlamingen verloren dan wel de finale, in het eigenlijke dictee deden ze het iets beter dan de Nederlanders:
•Vlamingen globaal: gemiddeld 21 fouten
•Nederlanders globaal: gemiddeld 24 fouten
•Vlaamse prominenten: gemiddeld 25 fouten
•Nederlandse prominenten: gemiddeld 30 fouten
•Vlaamse onbekenden: gemiddeld 18 fouten
•Nederlandse onbekenden: gemiddeld 17 fouten
Opmerkelijk is ook de score van Mateusz Klimek, een Poolse student Nederlands die een wildcard kreeg voor het dictee en het met 31 fouten uitstekend deed. Het Groot Dictee is heel populair bij studenten Nederlands in Polen. Velen van hen doen elk jaar trouw mee.
